Дунд сургуулиудын шинэчилсэн чансаа

     Жил бүр боловсролын үнэлгээний төвөөс дунд сургуулиудын шинэчилсэн чансааг гаргадаг бөгөөд 2014 оны шилдэг 20 дунд сургуулийн жагсаалтанд Дундговь аймгаас гаралтай "ОЮУНЛАГ ДУНД СУРГУУЛЬ" 5-рт орсон байна.  За ингээд Монголын үндэсний олон нийтийн цахим хуудсанд нийтлэгдсэн "Дунд сургуулиудын шинэчилсэн чансаа"-ны талаарх мэдээллийг өөрийн блог хуудсаар дамжуулан уншигч та бүхэнд хүргэж байна.

      Дунд сургуулиудын чансааг тодорхойлох Элсэлтийн ерөнхий шалгалт хаяанд ирлээ. Яг л энэ үетэй давхцан сургууль бүр төгсөх ангийн сурагчдаа элсэлтийн шалгалтад сойж, ирээдүйн лидерийг хэрхэн бэлтгэснээ олонд танилцуулдаг. Жил бүрийн зургаадугаар сараас эхлэн дунд сургуулийн сурагчдыг хөдөлгөөнд оруулдаг тус шалгалтын дүнг Боловсрол шинжлэх ухааны яамны харьяа Боловсролын үнэлгээний төвөөс жил бүр тайлан болгон хэвлэж албаны болон хувь хүмүүсийн хэрэгцээнд зориулан түгээдэг бөгөөд тэрхүү тайланг гол эх сурвалжаа болгон 2014 оны шилдэг 20 дунд сургуулийн жагсаалтыг гаргалаа.

         Салбар бүрийн үйл ажиллагааны чанар чансааг тодорхойлохын тулд олон янзын шалгуур, цензурыг тогтоодог. Жишээлбэл, сургалтын байгууллагын гол үйл ажиллагаа нь сургалтын чанар, үр өгөөжийн асуудал байдаг бол эрүүл мэндийн байгууллага эмчилгээний үр дүн хүртээмж, эрүүл мэндийн урьдчилан сэргийлэх ажлын чанараас бүх зүйл шалтгаалж, тодорхойлогддог. Энэ утгаараа голлох үйл ажиллагааных нь үзүүлэлт, хүртээмж чанар сүүлийн хэдэн жилд ямар байгаагаас шалтгаалан иргэд тухайн байгууллагын үйл ажиллагааг дүгнэж цэгнэдэг байх юм.

       Иймээс ч дунд сургуулиудын төгсөгчдийн чанар чансааг Элсэлтийн ерөнхий шалгалтад сүүлийн 3 жилийн үзүүлсэн амжилтаар нь тооцон үзэх нь тухайн сургуулийн сургалтын чанар, үнэлэмж ямар төвшинд байгааг бодитойгоор тодорхойлох зөв арга зам гэж болно.
Энэ удаа Боловсрол шинжлэх ухааны яамны дэргэд дэх Боловсролын үнэлгээний төвийн 2012-2014 онуудын Элсэлтийн Ерөнхий шалгалтын тайлангуудыг нэлээд удаан хугацаанд судлан үзэж, сүүлийн 3 жилийн хугацаанд 10 хичээлийн дунджаар 500 онооноос дээш оноотой шалгагдсан сургуулиудын нэгдсэн түүврийг хийж, улсын шилдэг 20 дунд сургуулийг тодруулан гаргаж үзлээ.
Энэ шалгаруулалтад тухайн сургуульд нь орос хэл заадаггүй мөртлөө нэг хүүхэд шалгалт өгсөн бол энэ оноо тухайн сургуулийн үзүүлэлтэд хамаараагүй бөгөөд сүүлийн 3 жил дараалсан төгсөлт хийгээгүй сургуулиудыг ч жагсаалтад оруулаагүйг тэмдэглэх хэрэгтэй болов уу.
        

Дээрх 20 шилдэг сургуулийн тоонд улсын найман сургууль багтсан нь сурагчдын дунд сонгон шалгаруулалт хийж гүнзгийрүүлсэн сургалттай хөтөлбөрөөр хичээллэдэгтэй холбоотой. Мөн өндөр төлбөртэй хувийн дунд сургуулиуд сургалтын чанарын төвшингөөр сүүлийн жилүүдэд яах аргагүй хүч түрэн орж ирж буйг тайлангийн нэгдсэн дүнгээс харж болно. Хэдий тийм боловч зарим дунд сургууль хүүхдийн тоо цөөн, төгсөх ангийн сурагчдынхаа сүүлийн хоёр жилд нь зөвхөн шалгалт өгөх хичээлийг нь сонгон судлуулж, бусад хичээлүүдийг нь оруулахгүйгээр  шалгалтад бэлддэг сөрөг зүйлс ч ажиглагдах болжээ. Тиймээс улс хотынхоо  хэмжээнд математикаар тэргүүлдэг I сургууль, гадаад хэлний сургалтаараа тэргүүлдэг Олонлог, 23 дугаар сургууль, Орос 14 дүгээр сургуулиуд болоод их, дээд сургуулиудын дэргэд байгуулагдсан лицей сургуулиуд энэхүү жагсаалтад орж чадаагүй л байна.

Энэ бүгдээс тухайн сургуулиуд нь зөвхөн лидер хүүхдүүдэд гол анхаарлаа тавьснаас массын чанартай сургалтандаа  ач холбогдол өгч чадахгүй байгаа нь сургалтын бодлого алдаатай болоход нөлөөлж байна гэж Боловсролын үнэлгээний төвийн мэргэжилтнүүд үзэж буй.

Уншигч таны харж байгаагаар төгсөгчдийн олонх нь математик, физик, нийгмийн ухааны, монгол хэлний, англи хэлний хичээлийг сонгон шалгалт өгчээ. Математик, физик, хими зэрэг байгалийн ухааны хичээлүүдийн сурагчдын даалгавар гүйцэтгэлийн амжилт 28 хувиас бага байгаа нь их дээд сургуулиудад шаардлага хангасан бүтээгдэхүүн нийлүүлэлт тийм ч хангалттай бус байна. Гэвч их дээд сургуульд элсэх суралцагчийн орон тооноос хамаарч элсэгчдийн тоо буурахгүй байгаа, сүүлийн үед уул уурхай, мэдээлэл зүй, банк санхүү, зам барилгын инженер, техникийн чиглэлийн мэргэжлийн эрэлт хэрэгцээ, нийгэм дэх олон түмний итгэл үнэмшилтэй холбоотойгоор хүүхдүүдээ энэ чиглэлээр сургах гэсэн эцэг эхийн шаардлага их байгаа нь судалгаагаар тогтоогдсон байна. Дунд сургууль төгсөгчид нийгмийн тухай мэдлэг, монгол хэлний шалгалтыг ихээр сонгох болсон багш бэлтгэх их, дээд сургуулиудад 700 ба түүнээс дээш оноотой элссэн элсэгчдийн төлбөрийг 100 хувь чөлөөлөх Засгийн газрын тогтоолтой холбоотой байж болох юм. Мөн монгол хэлний шалгалтад 400 онооны болзол хангаж байж, ЭЕШ-нд орох эрхийг олгох болсонтой ч ямар нэг сэжмээр уялдсан гэж хэлэх үндэслэл бий.

Түүнчлэн дээрх жагсаалтаас харахад Орос хэл, Монголын түүх гэх мэт хичээл дээр төгсөгчид тэр бүр шалгалт өгдөггүй нь харагдаж байна. Үүнийг Монголын түүх суурьтай мэргэжил ховор, дээр нь өрсөлдөх орон зай ажлын байрны хангамж орон төдийлөн их байдаггүйтэй  холбон тайлбарлаж болно. Орос хэлний хичээлийн хувьд сүүлийн жилүүдэд мэдээлэл харилцааны  гол эх сурвалж нь англи хэл болж, нийгэм дэх орос хэлний олон түмний үнэлэмж буурсантай холбоотой.

Аль сургууль ямар ямар хичээлүүдийн төгсөгчдийн оноо сүүлийн 3 жилийн дунджаараа илүү байгааг жагсаалтаар үзүүлбэл Өвөрхангай аймгийн Мэргэд сургууль, Завхан аймгийн Улиастай Дэвшил сургууль, Хөвсгөл аймгийн ЭДЦ сургууль, Ховд аймгийн Прогресс зэрэг аль ч хичээлээрээ тогтмол амжилтыг үзүүлдэг хөдөө орон нутгийн сургуулиуд байгаа нь нэг талаар бахархмаар байлаа. Бүх хичээлийнхээ үзүүлэлтээр жигд сайн байна гэдэг тухайн сургуулийн сургалтын чанар, орчин, багш нарын хичээл зүтгэл, ур чадвар ямар төвшинд байгааг цаад далд утганд нь илэрхийлж байгаагийн нэг илрэл билээ.

Эх сурвалж: МҮОНЦХ нийтлэлч О.Шинэтуяа

Read more »

Монгол улсын начин Шарын Доржтовуу

Дундговь аймгийн Эрдэнэдалай сумын харъяат
Төрсөн өдөр: 1930-01-01
Одоогийн цолоо авсан он: 1959-07-12
1959 оны улсын наадамд Б.Түвдэндорж аваргаар зургаа давж начин цол хүртжээ.

С.Оргодол нь Дундговь аймгийн наадамд түрүүлнэ  хэмээн түхэлзэж очоод үзүүрт хүрсэн боловч Эрдэнэдалай сумын харьяат, улсын начин Шарын Доржтовууд өвдөг шороодож аймгийн заан цол хүртсэн, байны даага ногтлоно гэж баахан сагсуурч ногт ганзагалж очсондоо ихэд ичин, монгол бөхийн ёс жудаг, сануулга гэдгийг тэндээс ухаарсан гэдэг. Түүний хойтон жил буюу 1955 оны улсын баяр наадамд хуучин заншил монгол ёс бөх сугалаагаар барилдуулахад аймгийн заан С.Оргодол найм давж түрүүлж 28 насандаа Монгол Улсын арслан цол хүртэж байжээ.

Read more »

Монгол улсын начин Г.Цэрэнчимэд

1960, 70-аад онд улсын цолд хүрсэн бөхчүүд чанар чансаагаараа өдгөө хүртэл ард түмэндээ магтагдаж явдаг. Тэр он жилүүдэд улсын начин, заан цолтон ховорхон төрдөг байж. Өдгөө борооны дараах мөөг шиг шил шилээ дарсан начин олширчээ. Тэднээс сайн зодоглож яваа нь ч бий, саар барилдаж байгаа нь ч байх.

Бид энэ удаагийн “Бөхийн өргөө” буландаа 1970-аад оны бяртай, хүчтэй начингуудын нэг Дундговь аймгийн гэж цоллуулдаг Гомбын Цэрэнчимэд начинтай хөөрөлдсөнөө толилуулъя.

-1970-аад оны үед улсын начин цол хүртсэн бөх тийм олон биш байдаг. Та тэр үед Монгол улсын начин цол хүртээд амжсан. Олон хатуу учраатай даваа таарч байв уу?
-1973 онд Монгол Улсын начин цол хүртсэн. Хоёрын даваанд Төв аймгийн Лүн сумын харьяат Агвааныг давсан. Гурвын даваанд Сэлэнгэ аймгийн арслан Эрдэнэжавыг өвдөг шороодуулж дөрөвт улсын начин А.Нагнайдоржийг орхисон. Начны даваанд улсын арслан С.Самданжигмэдийн даваад дараа нь Ж.Мөнхбат аваргад өвдөг шороодсон.

-Таныг улсын цол авдаг жил олон бөх улсын цолд хүрч чадаагүй гэж сонссон юм байна?
-Улс хувьсгалын 52 жилийн ойгоор гурван хүн улсын начин цол хүртсэн. М.Мөнгөн арслан, Д.Цэрэндаш начин бид гурав начин цолтон болж их баярлаж байлаа.

Эх сурвалж: www.garid.hiimori.mn

Read more »

Монгол улсын начин Дандарын Баясгалан

Саяхан 1938 онд улсын их баяр наадамд тав давж улсын начин цол хүртсэн цэргийн Баясгалан нь Дундговь аймгийн Өндөршил сумын харьяат Дандарын    Баясгалан мөн болохыг тогтоон цолыг баталгаажуулж, үр хүүхдүүдэд нь цолны үнэмлэх, энгэрийн тэмдэг, малгайг нь нэхэн олгов. Энэ бөхийн талаар сум орон нутгаас нь олон сонирхолтой баримт бүрдүүлэн ирүүлснээс заримыг нь Бөх сонин уншигчдадаа хүргэж байна.
Д.Баясгалан начны намтарт ийн бичжээ: "Дандар овогтой Баясгалан 1911 онд Түшээт хан аймгийн Мэргэн вангийн хошуу, одоогийн Дундговь аймгийн Өндөршил сумын нутаг "Монгол" хэмээх газар төржээ.
1935 онд цэрэгт татагдаж Замын-Үүдийн 34-р ангид байлдагч, 1938-1942 онд химийн мэргэжилтэн, химийн албаны дарга, 1942-1945 онд Матадын 8-р хорооны 32-р морьт хороонд химийн албаны дарга, Хэнтийн 6-р морин хорооны химийн албаны дарга, хуягт бригадын химийн албаны даргаар тус тус ажиллаж байгаад 1946 онд бэлтгэл офицер орон тооны илүүдлээр халагдсан. Д.Баясгалан нь цэрэгт алба хааж байхдаа 1938 онд Замын-Үүдийн цэргийн ангиас улс хувьсгалын 37 жилийн ойн баяр наадамд барилдах томилолт аваад Булган аймгийн 2 цэргийн хамт Улаанбаатар хотод ирж улсын наадамд барилдан 5 давж улсын начин цолонд хүрч зургаагийн даваанд Архангай аймгийн харьяат "босоо" хэмээх улсын арслан Банзарт унасан байна. Харамсалтай нь цэрэг хүн нас залуу байсан учир цолны үнэмлэх, бичиг баримтаа олж авч чадсангүй. Сүүлд сумандаа ирээд орон нутгийн наадмуудад барилдаж байсны жишээ нь 1950 оны Өндөршил сумын наадамд Буянт-Овоо сумын уугуул, Данаагийн Түмэн түрүүлж, Өндөршилийн улсын начин Д.Баясгалан үзүүрлэв.

Эх сурвалж: http://www.sonin.mn/

Read more »

Монгол Улсын харцага Лхагвасүрэнгийн Прэвжав

Дундговь аймгийн Дэлгэрцогт сумын хаъяат улсын харцага Л.Пүрэвжав бол 2004 онд Ардын хувьсгалын баяр наадмаар жинхэнэ цойлж ирсэн бөх юм. Тэр ердөө л аймгийн начин болоод тэр жил улсын баяр наадамд зодоглоход нь хэн ч улсын цолд хүрэх тухай таамаглаагүй байв.

Наадмын гурвын даваанд улсын начин Ц.Баянмөнхийг хаяхыг харсан нутгийн ахмад аймгийн арслан Дашжамц овоодоо гэж дуугарсан гэдэг. Дөрвийн даваанд аварга Г.Өсөхбаярт амлуулсныг сонсоод Пүрэвжавын даваа дуусчихлаадаа гэж байцгаасан нь үнэн. Гэтэл цэнгэлдэх дүүрэн уухай болоод явчихаар нь харвал залуу аварга унаж Пүрэвжав тугны зүг дэвж харагдав. Наадамчдаас олон хүн үзсэн харсандаа итгэж ядан байсан гэдэг.

 Г.Өсөхбаяр өмнөх хоёр жилийн наадамд дараалан түрүүлж улсын баяр наадамд анх удаа аварга цолтой зодоглосон ёстой л ямар ч учрааг хяргаад өнгөрөхөөр ид байсан үе шүү дээ. Улсын баяр наадмын даваа бүхэн хатуу түүн дээр аймгийн начин залуу, улсын хоёр ч цолтой бөхийг өвдөг шороодуулчихсан бас бяр чадал барилдаан нь ид жагсан яваа залуу аваргыг хаячихсандаа цол нэмсэнтэй адил урам зориг оржээ. Тэгээд тавын даваанд улсын харцага Э.Батбаатар зургаагийн даваанд мөн уран хурц барилдаантай харцага Г.Ганхуягт амлуулсан ч тэр урам зоригоороо давж есөн хөлт цагаан тугаа зургаа тойров.

Гаргасан амжилт:

·         2004 онд 6 давж улсын харцага цол

·         2006 онд 5 давж Өсөх идэр чимэг

·         2009 онд 6 давж харцага цолоо баталж үнэн хүчит чимэг

·         2012 онд 6 давж харцага цолоо дахин баталж Цогт гарамгай чимэг тус тус хүртсэн.

Ингэснээр аймгийн заан аймгийн арслан улсын начин гэсэн гурван цолыг алгасан шууд улсын харцага болов. Дундговь аймгаас сүүлийн үед төрсөн хамгийн том цолтой бөхөөр тодорч байгуулагдаад удаагүй "Хур Харцага" дэвжээгээ мялаасан билээ. Харцага Пүрэвжавт бөхийн эрдэм сургасан хүн нь монголчуудын хайртай бөх Монгол улсын далай аварга Агваансамдангийн Сүхбат юм. Тэр өөрөө цаг бусаар зодог тайлсан ч олон сайн бөх бэлдэж байгаагийн нэг нь харцага Пүрэвжав. Залуу харцага баяр наадам болоод заалны барилдаанд тогтмол сайн барилддаг. Олон ч удаа түрүүлж үзүүрлэсэн бас шөвгөрсөн байдаг. Ийм болохоор нь Пүрэвжавыг зааны дайтай бөх гэж үнэлдэг юм. Энэ үнэлгээг залуу харцага баталсаар байгаагийн нэг илрэл нь саяхан болж өнгөрсөн начингуудын нэрэмжит барилдаанд түрүүлсэн явдал юм.

Хөх тэнгэрийн хөх зарлиг дор

Бор газрын бор үнэн дээр

Домгийг Омогтой тангаралгүй

Дорныг өрнөтэй тонгоролгүй

Дундговийнхоо

Дуун дээр нь дуу нэмсэн

Хур харцагын хур удам

Хуур харцага

           Жил жилийн  өнгийг өөрөөсөө олдог

           Жигүүр үл цуцах "Эр борхон харцага"

           Жирмэн сүлжээг оломлон чангалж

           Жиргэхгүй, хахиран тэр дээр эргэлдмү

Харцага болохоос болжмор биш

Харцын бөх болохоос хааны бөх биш

Сүүдэр нь хүн чулуу шиг босоо газарт

Чулуу ургадаг байх аа

Их газрын чулуу шиг ...

Сүүн хэлхээ нь хүйн хэлхээ оршихуйд

Сүүтэй ерөөл ургадаг байх аа

Бага газрын чулуу шиг

          Дөрөөн дээрээ босоо эр шиг эрийн

          Дөрвөн бэрхэд ир нь явдгийм.

          "Нууц товцоо" Норовбанзадын дуунд хадаг нь явдгийм

          Нутаг амьтай "Харцага" шүлгэнд

          Зодог нь явдгийм.

Харцагадаж дайрдаг харцаганд

Харцага явдгийм

Эгэм тохой зөрөхөд нь л

Ижий нь тэнгэрээс хардгиймаа.

Ц.Чимэддорж  Болор цомын эзэн яруу найрагч     

                                                                                         Эх Сурвалж: Зууны мэдээ

Read more »

Эр бор харцага

Эр бор харцага нь
Жигүүрэндээ хүчтэй л байна уу даа
Идэрхэн залуу насанд нь
Ажиг л үгүй явлаа шүү дээ
Аяа хөөрхий алдрай мину зэ
Тэртээ цагийн алсад юм. Одоогийн Дундговь аймгийн нутаг Их газрын чулууны урд биеэр нутагтай Цэрэнпунцаг ноёны хамжлагат ард ганц бие эмэгтэй байв. Таргийн таван ямаа, саалийн ганц үнээнээс өөр өмчгүй бүсгүй нутаг сэлгэж, нүүдэл хийж чадахааргүй ядуу тарчиг амьдралтай нэгэн байв. Мөнөөх бүсгүйгээс хоёр ихэр хүү төрөхөд ахад нь Хурхарцага, дүүд нь Эрхарцага гэсэн алдар хайрлав. Хөвгүүд хоног хоногоор өссөөр, хонины нэхий өлгийдөө багтахгүй, эхийнхээ сүүнд цадахгүй болоход ижий нь тэднийгээ үнээний сүүгээр угжиж өсгөжээ.
Намар цагийн сэрүүвтэр нэгэн орой аяншиж ядарсан алс холын жинчид Хурхарцагынд буудаллав. Ирсэн гийчдээ дайлж цайлсны дараа бүсгүй жинчдийн ахлагчид өөрийн амьдралын тухай дотночилон ярихад өрөвдөж хайлсан өвгөн ахлагч хоёр хүүгийн нэгийг өргөн авч, өсгөж хүмүүжүүлэхээр болжээ. Асгарах нулимсаа нуун байж, аргагүй эрхэнд хөөрхий бүсгүй Хур харцагыгаа өгч явуулснаас хойш нялх үрийнхээ барааг дахин олж хараагүй юм гэдэг. Ээжтэйгээ хамт үлдсэн Эрхарцага гэр ахуйн ажилд дэм болж, хонь малаа хариулан, он жилийг үдсээр хангайн нарс шиг ханагар сайхан эр болж өсжээ.

Эрхарцага ноёны түлээ түлшийг нь өдөр бүр зөөдөг болж гэнэ. Гэтэл Цэрэнпунцаг ноён Эрхарцагын этгээд сонин нэг байдлыг ажигласан байна. Өглөө эрт Эрхарцагын тэргэнд хөллөөд гарсан шар орой ирэхдээ усан хулгана болтол хөлөрсөн байдаг байв. Учир байдлыг сонирхож үзвээс Эрхарцага их гэрээс нилээд зайдуу очоод, аргалаа нямбайлан түүж, тэргэн дээрээ сайтар баглаж тавьснаа, мөнөөх нас гүйцсэн бүдүүн шарыг тэрэгнээс нь салган, ноцолдож чулуу мэт өргөж, буулгаж байна гэнэ. Удалгүй шар амьсгаадаж, хэл нь унжаад ирэх үед сая нэг больж, шараа тэрэгнийхээ араас уячихаад өөрөө тэргэндээ ороод, гэрийн зүг хөдлөв. Саахалтын хэрд очингуутаа шараа буцаан тэргэндээ хөллөөд, өглөө яаж гарсан яг л тэр чигээрээ яваад өгч гэнэ.
Энэ байдлыг мэдсэн Цэрэнпунцаг ноён жинд явуулах болжээ. Өвлийн турш жин хөсгийг нь тээсэн Эрхарцага ноёны нэрийн өмнөөс даншиг, хошуудын наадамд барилдан, түрүү магнай авчирдаг дийлэгдэшгүй ганц бөх нь болов.
Яг энэ үеэр Цэрэнпунцаг ноёны ганц охин, Эрхарцага хоёр бие биедээ хязгааргүй сэтгэлтэй болж, удаж төдөлгүй бүсгүй хөл хүндрэв. Учрыг мэдсэн Цэрэнпунцаг охиноо зэргэлдээх хошууны хөгшин ноёнд хүчээр өгч, харин Эрхарцагыг нутгаа орхин явахаар нутаг заажээ. Энэ байдлаас болж Эрхарцага насан өндөр эхийгээ бодоод, нутгаа орхин явахаас өөр аргагүйд хүрчээ. Ингээд Эрхарцага Хурын хадан дээр гарч, төрсөн нутгаа удаан харж сууснаа, хоолой зангирууланхан ийнхүү дуулсан гэдэг.
Арслангийн зулзага нь
Агууландаа хүчтэй билүү дээ
Амрагийн хоёр сэтгэл
Аль алиндаа асрамжтай билүү
Аяа хөөрхий алдрай минуу зээ
Сайр шандын усыг
Шавхан ширгээж баршгүй билүү дээ
Сайн хүмүүний үрийг
Дарлан давтаж болдоггүй билүү хө
Аяа хөөрхий алдрай минуу зээ
Худаг шандын усыг
Хурдан ширгээж болшгүй билүү
Хувьтай хүмүүний үрийг
Худал хууран хэлж болдоггүй билүү
Аяа хөөрхий алдрай минуу зээ
Ийнхүү харуусал гуниг, хайр сэтгэлээ шингээн дуулж буй Эрхарцагын эрдүү хоолой Хурын хаднаас гурван өвөлжөөний тэртээ газар уулын энгэрт сэтгэлтэй бүсгүйг нь богтлон аваад, хурим найр хийж буй хөгшин ноёны гэрт тодоос тод сонсогдож байсан гэдэг.
Ингээд Эрхарцага ижийгээ гэртэйгээ цуг үүрээд, нутгаа орхин явахдаа, “Энэ хошууны бөх надаар дуусаг” гэж хэлээд, зодгоороо газар нэгэнтээ савснаас, өдгөө Дэрэн сумын нутаг дахь Зодог, Савах хэмээх нэртэй газрууд үүссэн гэх домогтой.

Эх сурвалж: http://tashuur.mn

Read more »

Монгол улсын заан Чимэдийн Мижид

1938 оны улсын наадамд арслан Л.Чимэдээр долоо давж заан цол хүртжээ. 1943 онд зургаа давж наймд үлдэж байжээ. Бөхөд үнэнхүү дуртай, насаараа цэргийн газар ажилласан Ч.Мижид заан 1950 онд нас нөгчжээ.

Төрсөн он: 1897

Уугуул нутаг: Дундговь аймаг Эрдэнэдалай сум

Цол: Улсын заан

Цол авсан он: Улсын заан: 1938 Эх сурвалж: http://hiimori.mn

Read more »